Αμβρακικός Κόλπος

Ο Αμβρακικός Κόλπος βρίσκεται στο Ιόνιο Πέλαγος, στη βορειοδυτική Ελλάδα, και αποτελεί έναν μεγάλο ημίκλειστο κόλπο συνολικής έκτασης περίπου 405 τετραγωνικών χιλιομέτρων. Συνδέεται με τα ανοιχτά νερά του Ιονίου μέσω του Διαύλου της Πρέβεζας, ενός στενού και ρηχού περάσματος μήκους περίπου 3 χιλιομέτρων και πλάτους μόλις 370 μέτρων στο στενότερο σημείο του, γεγονός που περιορίζει σημαντικά την ανταλλαγή υδάτων με τη θάλασσα. Ο Κόλπος έχει μέσο βάθος περίπου 30 μέτρα και μέγιστο βάθος 60 μέτρα και τροφοδοτείται κυρίως από τους ποταμούς Άραχθο και Λούρο, οι οποίοι μεταφέρουν μεγάλες ποσότητες γλυκού νερού και ιζημάτων. Η δράση των ποταμών έχει οδηγήσει στη δημιουργία εκτεταμένων δελταϊκών συστημάτων και ενός μωσαϊκού υγροτόπων, που περιλαμβάνει λιμνοθάλασσες, αλμυρόβαλτους, καλαμιώνες, υγρά λιβάδια, λασποτόπια, αμμολόφους και παραποτάμιες ζώνες με υπολείμματα παρόχθιου δάσους.
Στο βόρειο τμήμα του Κόλπου αναπτύσσονται περίπου 20 μεγάλες και μικρές λιμνοθάλασσες, συνολικής έκτασης περίπου 7.000 εκταρίων, με σημαντικότερες τις λιμνοθάλασσες Τσουκαλιό, Λογαρού και Ροδιά. Οι καλαμιώνες και οι αλμυρόβαλτοι του Αμβρακικού αποτελούν τους εκτενέστερους στην Ελλάδα και συγκαταλέγονται στα πιο παραγωγικά οικοσυστήματα της χώρας, λειτουργώντας ως φυσικά ιχθυοτροφεία και σημαντικοί χώροι τροφοληψίας και αναπαραγωγής για πλήθος οργανισμών. Η περιοχή χαρακτηρίζεται από έντονη υδρολογική στρωματοποίηση καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, λόγω της υψηλής εισροής ποτάμιων υδάτων και της εξάτμισης, με αποτέλεσμα μεγάλες διακυμάνσεις στην αλατότητα και τη θερμοκρασία. Ως συνέπεια αυτών των συνθηκών, παρατηρούνται χωρικές και χρονικές διακυμάνσεις στα επίπεδα διαλυμένου οξυγόνου, με το δυτικό τμήμα του Κόλπου να εμφανίζει εποχική υποξία και το ανατολικό τμήμα εποχική ανοξία.
Ο Αμβρακικός Κόλπος αποτελεί τον μεγαλύτερο υγρότοπο της Ελλάδας και έναν από τους σημαντικότερους πυρήνες βιοποικιλότητας της Μεσογείου. Έχει χαρακτηριστεί Εθνικό Πάρκο και περιλαμβάνει δύο περιοχές Natura 2000, μία περιοχή Κοινοτικής Σημασίας και μία Ζώνη Ειδικής Προστασίας, ενώ το βόρειο τμήμα του έχει αναγνωριστεί ως Υγρότοπος Διεθνούς Σημασίας σύμφωνα με τη Σύμβαση Ραμσάρ. Παράλληλα, έχει χαρακτηριστεί ως Σημαντική Περιοχή για Πουλιά και Σημαντική Περιοχή για Θαλάσσια Θηλαστικά. Ο Κόλπος φιλοξενεί περίπου 150 ρινοδέλφινα, έναν από τους μεγαλύτερους πληθυσμούς του είδους στη Μεσόγειο, και αποτελεί σημαντική περιοχή τροφοληψίας για τις θαλάσσιες χελώνες Caretta caretta καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, ενώ έχει επιβεβαιωθεί και η παρουσία της πράσινης χελώνας. Επιπλέον, στην περιοχή έχουν καταγραφεί περίπου 290 είδη πουλιών, εκ των οποίων 75 θεωρούνται απειλούμενα σύμφωνα με την Κόκκινη Λίστα Απειλούμενων Ειδών της IUCN (Φορέας Διαχείρισης  Αμβρακικού Κόλπου), καθώς και σημαντικοί πληθυσμοί εννέα ειδών σαλαχιών (Aetomylaeus bovinus, Bathytoshia lata, Dasyatis pastinaca, Dasyatis tortonesei, Dasyatis marmorata, Gymnura altavela, Myliobatis aquila, Torpedo marmorata, Torpedo torpedo) και ενός είδους καρχαρία (Mustelus mustelus) που αναπαράγονται εντός του Κόλπου, με αρκετά από αυτά να χαρακτηρίζονται ως απειλούμενα ή κρισίμως κινδυνεύοντα στη Μεσόγειο.
Παρά τη μεγάλη οικολογική του αξία, ο Αμβρακικός Κόλπος δέχεται έντονες πιέσεις από τη ρύπανση λόγω γεωργικής απορροής και ιχθυοκαλλιεργειών, τον ευτροφισμό, την υποβάθμιση των οικοτόπων και την υπεραλίευση, συμπεριλαμβανομένης της παράνομης δραστηριότητας μικρών μηχανότρατων, όπως καταγγέλλεται από τους τοπικούς αλιείς.