Θερμαϊκός Κόλπος

Ο Θερμαϊκός Κόλπος, ο μεγαλύτερος κόλπος του Αιγαίου Πελάγους, εκτείνεται από τη Θεσσαλονίκη έως τη Λάρισα στα δυτικά και τη Χαλκιδική στα ανατολικά. Πρόκειται για μια ημίκλειστη και σχετικά ρηχή θαλάσσια περιοχή, με μέγιστο βάθος 45 m και πλάτος που κυμαίνεται από 5 km στο βόρειο τμήμα έως 50 km στο νοτιότερο. Ο Κόλπος περιλαμβάνει ένα εκτεταμένο σύστημα ποτάμιων εκβολών, αλμυρόβαλτων, λιμνοθαλασσών και αλυκών, οι οποίες αποτελούν σημαντικούς βιοτόπους για την άγρια ζωή και προσφέρουν πολλαπλά οικοσυστημικά οφέλη.

Στον Θερμαϊκό Κόλπο εκβάλλουν τέσσερα μεγάλα ποτάμια – ο Αξιός, ο Λουδίας, ο Αλιάκμονας και ο Γαλλικός – σχηματίζοντας ένα από τα σημαντικότερα υγροτοπικά συμπλέγματα της Ελλάδας. Το σύμπλεγμα αυτό περιλαμβάνει τη λιμνοθάλασσα Καλοχωρίου, τις εκβολές του Γαλλικού ποταμού, το δέλτα και την κοίτη του Αξιού, το δέλτα του Αλιάκμονα, τον υγρότοπο της Νέας Αγαθούπολης και την Αλυκή Κίτρους.

Η περιοχή προστατεύεται στο πλαίσιο του Δικτύου Natura 2000 και της Διεθνούς Συνθήκης Ραμσάρ, ενώ το μεγαλύτερο τμήμα της έχει χαρακτηριστεί ως Εθνικό Πάρκο. Το Εθνικό Πάρκο καλύπτει έκταση 338 km² και περιλαμβάνει 17 τύπους οικοτόπων, εκ των οποίων δύο είναι Οικότοποι Προτεραιότητας. Ο συνδυασμός υγροτόπων, αγροτικών καλλιεργειών, λιβαδιών και αμμόλοφων δημιουργεί ένα μωσαϊκό ενδιαιτημάτων υψηλής οικολογικής αξίας, σε μικρή απόσταση από τον αστικό ιστό της Θεσσαλονίκης.

Ο Θερμαϊκός Κόλπος αποτελεί μία από τις πιο σημαντικές περιοχές βιοποικιλότητας της χώρας, φιλοξενώντας περισσότερα από 370 είδη φυτών, 299 είδη πουλιών, 50 είδη θηλαστικών, 27 είδη αμφιβίων και ερπετών, περισσότερα από 50 είδη ψαριών και 65 είδη ασπόνδυλων. Η περιοχή έχει παγκόσμια ορνιθολογική σημασία, καθώς βρίσκεται σε έναν από τους βασικούς μεταναστευτικούς διαδρόμους της Ευρώπης.

Στο Δέλτα Αξιού–Λουδία–Αλιάκμονα έχει καταγραφεί το 66% των ειδών ορνιθοπανίδας της Ελλάδας, με σημαντικούς πληθυσμούς σπάνιων ειδών όπως ο αργυροπελεκάνος, η αβοκέτα, η λιμόζα, ο νυχτοκόρακας και ο κρυπτοτσικνιάς. Παράλληλα, η περιοχή φιλοξενεί από μικρά εντομοφάγα θηλαστικά έως μεγαλύτερα είδη, όπως η βίδρα και οι νεροβούβαλοι, καθώς και μεγάλους πληθυσμούς ερπετών και αμφιβίων, συμπεριλαμβανομένων των μεγαλύτερων πληθυσμών της Μεσογειακής χελώνας στην Ευρώπη.

Παρά την υψηλή οικολογική της αξία, η περιοχή έχει επηρεαστεί σημαντικά από ανθρωπογενείς παρεμβάσεις και έντονες δραστηριότητες, όπως η εκτροπή και τα φράγματα των ποταμών, τα αποστραγγιστικά δίκτυα, η ρύπανση από αγροτικές, βιομηχανικές και αστικές πηγές, καθώς και η αυθαίρετη δόμηση. Η ρύπανση του Αξιού ποταμού, που αποτελεί διασυνοριακό ζήτημα, επιβαρύνει σημαντικά τον Θερμαϊκό Κόλπο.

Επιπλέον, ο Θερμαϊκός αποτελεί τη μεγαλύτερη περιοχή παραγωγής μυδιών στην Ελλάδα. Η εντατική μυδοκαλλιέργεια συνεπάγεται σημαντικές ποσότητες απορριμμάτων, κυρίως πλαστικών διχτυών, τα οποία αποτελούν μία από τις βασικές πηγές θαλάσσιας ρύπανσης στην περιοχή.